Estetik burun ameliyatı, yani rinoplasti, günümüzde sadece estetik kaygılarla değil; aynı zamanda fonksiyonel nedenlerle de tercih edilen bir cerrahi işlemdir. Ancak her cerrahi müdahalenin olduğu gibi rinoplastinin de bazı riskleri vardır. Bunlardan biri de septum perforasyonu yani burun septumunda (ortadaki kıkırdak ve kemik duvarında) bir delik oluşmasıdır.
İçerik Haritası
Septum Perforasyonu Nedir?
Septum perforasyonu, burnun iki deliğini ayıran septum adı verilen yapının üzerinde delik oluşmasıdır. Septum hem kıkırdaktan hem de ince kemik dokusundan oluşur ve burnun düzgün nefes alması için önemli bir yapıdır. Bu yapının zedelenmesi veya iki taraflı zarar görmesi sonucunda delik gelişebilir.
Boyutuna ve yerine göre perforasyon;
- Nefes almayı zorlaştırabilir,
- Burunda sürekli kabuklanmaya neden olabilir,
- Kanama ve tıkanıklık gibi sorunlar yaratabilir,
- Bazen ıslık benzeri sesle nefes almaya bile yol açabilir.
Rinoplasti Sonrası Septum Perforasyonu Gelişme Riski Var mı?
Burun estetiği ameliyatlarında veya aynı anda septoplasti (septum düzeltme) işlemi de uygulanıyorsa bu risk biraz daha artabilir. Burun ameliyatlarında septum perforasyonu riski yaklaşık 3000 ameliyatta 1’dir. Oldukça nadir oluşur.
Şunu netleştirelim: Deneyimli bir cerrah tarafından yapılan rinoplastide septum perforasyonu gelişme riski oldukça düşüktür. Hatta yok denecek kadar azdır.
Septum Perforasyonu Neden Olur?
Rinoplasti sonrası gelişen septum perforasyonunun birkaç temel nedeni olabilir:
1. Cerrahi Travma
- Kıkırdağın her iki yanındaki zarların (mukoza) hasar görmesi
- Aşırı kıkırdak çıkarılması ve desteğin kaybı
- Septumun yanlış kesilmesi veya dikişlerin hatalı uygulanması
2. Enfeksiyon
- Ameliyat sonrası gelişen enfeksiyonlar, burun dokularında hasara yol açabilir.
- Özellikle hijyen kurallarına dikkat edilmezse bu risk artar.
3. Yetersiz Kan Dolaşımı
- Kıkırdağın yeterince beslenememesi, dokunun nekroza uğrayarak delinmesine sebep olabilir.
4. Diğer Faktörler
- Sigara kullanımı (iyileşmeyi geciktirir)
- Ameliyat sonrası buruna darbe almak
- Kabuklanmayı zorlayarak burun içini tırmalamak
Septum Perforasyonu Belirtileri Nelerdir?
Küçük perforasyonlar bazen hiçbir belirti vermezken, daha büyük veya kötü konumlanmış perforasyonlar çeşitli semptomlarla kendini gösterebilir:
- Nefes alırken ıslık sesi
- Burun içinde kuruluk ve kabuklanma
- Sık burun kanaması
- Nefes almada zorluk
- Burunda ağrı veya hassasiyet
- Estetik görünümde bozulma (ileri vakalarda)
Rinoplasti Sonrası Bu Riski Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?
Ameliyat öncesi ve sonrası dikkat edilmesi gereken birkaç önemli nokta sayesinde septum perforasyonu riski oldukça azaltılabilir:
Ameliyat Öncesi:
- Deneyimli ve referanslı bir estetik cerrah tercih edilmelidir.
- Cerrahınıza geçmiş burun ameliyatlarınızı ve varsa septum sorunlarınızı mutlaka belirtin.
- Sigara kullanımınızı bırakın veya en azından operasyon öncesi azaltın.
Ameliyat Sonrası:
- Burun içi temizliğine özen gösterin; verilen spreyleri ve solüsyonları düzenli kullanın.
- Burnunuza darbe almamaya çalışın.
- Kabukları zorlayarak çıkarmayın.
- Gözlük takmak gerekiyorsa cerrahınızın önerdiği süre boyunca kaçının.
- Şüpheli bir belirti görürseniz cerrahınıza danışın.
Septum Perforasyonu Nasıl Teşhis Edilir?
Uzman bir kulak burun boğaz (KBB) doktoru tarafından yapılan endoskopik muayene ile perforasyon kolaylıkla teşhis edilebilir. Muayene sırasında delik ölçülür, konumu değerlendirilir ve semptomlarla ilişkisi analiz edilir.
Septum Perforasyonu Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi süreci, perforasyonun büyüklüğüne ve semptomlara göre değişir:
1. İzlem ve Medikal Takip
Küçük ve şikayet yaratmayan perforasyonlarda doktor sadece izlem önerebilir. Nemlendirici burun kremleri, tuzlu su spreyleri ve kabuk önleyici tedavilerle hasta rahatlatılır.
2. Cerrahi Müdahale
Perforasyon büyükse ve hastayı rahatsız ediyorsa cerrahi müdahale gündeme gelir. Ameliyatla perforasyonun kapatılması mümkündür. Bu işlemde genellikle;
- Vücuttan alınan kıkırdak greftleri (kulak ya da kaburgadan)
- Mukoza flepleri ile örtme teknikleri uygulanır.
Cerrahi başarı oranı perforasyonun boyutu ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişir.
Septum Perforasyonu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Bilinçli Tercihlerle Güvenli Estetik Süreci
Estetik burun ameliyatı sonrası septum perforasyonu gibi komplikasyonlar nadir görülse de, hem cerrahın deneyimi hem de hastanın sürece uyumu bu risklerin minimize edilmesinde büyük rol oynar.
Burnunuzun sağlığı sadece estetik değil, yaşam kaliteniz için de önemlidir. Bu nedenle ameliyat kararınızı verirken kapsamlı bir ön görüşme yapın, riskleri ve olasılıkları cerrahınızla detaylıca konuşun. Unutmayın, doğru bilgiyle donanmış bir hasta olmak her zaman daha sağlıklı bir sonuca ulaşmanın ilk adımıdır.
Prof. Dr. Salih Aydın
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı
İstinye Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi